Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnejdla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014
Spis treści
• Treść rozporządzenia
• Załącznik - Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnejdla jednostek samorządu terytorialnego narok 2014
Treść rozporządzenia
Na podstawieart. 28 ust. 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 , z późn. zm.2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 127, poz. 857, z 2011 r. Nr 139, poz. 814, Nr 207, poz. 1230 i Nr 234, poz. 1385, z 2012 r. poz. 354 oraz z 2013 r. poz. 193 i 1609. ) zarządzasię, conastępuje:
1.
Część oświatowa subwencji ogólnejna rok 2014 jest dzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zakresu realizowanych przezte jednostki zadań oświatowych, określonych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 , z późn. zm.3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814, Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206, z 2012 r. poz. 941 i 979 oraz z 2013 r. poz. 87, 827, 1191, 1265, 1317 i 1650. ) .
2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
zadaniach szkolnych - rozumiesię przezto zadania związane z: prowadzeniem szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, oddziałów i szkół specjalnych, centrów kształcenia ustawicznego, centrów kształcenia praktycznego, ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego, zakładów kształcenia nauczycieli, kolegiów pracowników służb społecznych, szkół zorganizowanych w podmiotach leczniczych, szkół artystycznych, jednostek obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół i placówek, zapewnieniem warunków doprowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych;
2)
zadaniach pozaszkolnych - rozumiesię przezto zadania związane z:
a)
prowadzeniem przedszkoli specjalnych (w tymoddziałów specjalnych w przedszkolach ogólnodostępnych), oddziałów przedszkolnych specjalnych zorganizowanych w szkołach podstawowych ogólnodostępnych i specjalnych, placówek doskonalenia nauczycieli, poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tymporadni specjalistycznych, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych, centrów kształcenia ustawicznego, centrów kształcenia praktycznego i ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego, w zakresie prowadzenia form pozaszkolnych umożliwiających realizację obowiązku nauki, placówek wychowania pozaszkolnego umożliwiających rozwijanie zainteresowań i uzdolnień oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu wolnego, bibliotek pedagogicznych, świetlic szkolnychdla uczniów i wychowanków, kolonii i obozów,
b)
udzielaniem pomocy materialnejdla uczniów,
c)
prowadzeniem burs i internatów oraz domów wczasów dziecięcych,
d)
prowadzeniem szkolnych schronisk młodzieżowych;
3)
części oświatowej - rozumiesię przezto część oświatową subwencji ogólnejdla jednostek samorządu terytorialnego, ustaloną w ustawie budżetowejna rok 2014;
4)
bazowym roku szkolnym - rozumiesię przezto rokszkolny 2013/2014;
5)
etatach - rozumiesię przezto liczbę nauczycieli zatrudnionychna podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 , z późn. zm.4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1218 i Nr 220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 17, poz. 95, Nr 80, poz. 542, Nr 102, poz. 689, Nr 158, poz. 1103, Nr 176, poz. 1238, Nr 191, poz. 1369 i Nr 247, poz. 1821, z 2008 r. Nr 145, poz. 917 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 1, poz. 1, Nr 56, poz. 458, Nr 67, poz. 572, Nr 97, poz. 800, Nr 213, poz. 1650 i Nr 219, poz. 1706, z 2011 r. Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206, z 2012 r. poz. 908 i 1544 oraz z 2013 r. poz. 675 i 1421. ) w pełnym i niepełnym wymiarze zajęć (poprzeliczeniuna pełny wymiar zajęć), z wyłączeniem liczby nauczycieli przebywającychna urlopach wychowawczych i urlopach bezpłatnych, ustalonąna podstawie danych systemu informacji oświatowejdla bazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r.
§ 2.
Podział części oświatowej jest dokonywany w szczególności z uwzględnieniem:
1)
finansowania wydatków bieżących (w tymwynagrodzeń pracowników wraz z pochodnymi) szkół i placówek, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 i 2, prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego;
2)
dotowania publicznych oraz niepublicznych szkół i placówek, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 i 2, prowadzonych przez osoby prawne inneniż jednostki samorządu terytorialnego oraz przez osoby fizyczne;
3)
finansowania zadań z zakresu dokształcania i doskonalenia zawodowego nauczycieli, z uwzględnieniem doradztwa metodycznego, o którym mowa w art. 70a ustawy wymienionej w § 1 ust. 2 pkt 5;
4)
finansowania wydatków związanych z indywidualnym nauczaniem;
5)
dofinansowania wydatków związanych z wypłacaniem odpraw nauczycielomna podstawie art. 20 ust. 2 ustawy wymienionej w § 1 ust. 2 pkt 5 oraz udzielaniem nauczycielom urlopówdla poratowania zdrowia;
6)
dofinansowania kształcenia uczniów niebędących obywatelami polskimi;
7)
finansowania dodatków i premiidla opiekunów praktyk zawodowych;
8)
finansowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, o których mowa w art. 71b ust. 2a ustawy wymienionej w § 1 ust. 1;
9)
finansowania odpisuna zakładowy funduszświadczeń socjalnychdla nauczycieli będących emerytami i rencistami;
10)
finansowania wynagrodzeń nauczycieli biorących udział w przeprowadzaniu części ustnej egzaminu maturalnego;
11)
finansowania kosztów prac komisji egzaminacyjnych powoływanych przez jednostki samorządu terytorialnego w związku z awansem zawodowym nauczycieli.
§ 3.
Podział części oświatowej, poodliczeniu rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego , będącej w dyspozycji ministra właściwegodo spraw finansów publicznych, następuje według algorytmu określonego w załącznikudo rozporządzenia.
§ 4.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.5) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej
z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej
dlajednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. poz.
1541).
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 127, poz. 857, z 2011 r. Nr 139, poz. 814, Nr 207, poz. 1230 i Nr 234, poz. 1385, z 2012 r. poz. 354 oraz z 2013 r. poz. 193 i 1609.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814, Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206, z 2012 r. poz. 941 i 979 oraz z 2013 r. poz. 87, 827, 1191, 1265, 1317 i 1650.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1218 i Nr 220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 17, poz. 95, Nr 80, poz. 542, Nr 102, poz. 689, Nr 158, poz. 1103, Nr 176, poz. 1238, Nr 191, poz. 1369 i Nr 247, poz. 1821, z 2008 r. Nr 145, poz. 917 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 1, poz. 1, Nr 56, poz. 458, Nr 67, poz. 572, Nr 97, poz. 800, Nr 213, poz. 1650 i Nr 219, poz. 1706, z 2011 r. Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206, z 2012 r. poz. 908 i 1544 oraz z 2013 r. poz. 675 i 1421.
5)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej
z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej
dlajednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. poz.
1541).
1.
Ustalona w ustawie budżetowejna rok 2014 - poodliczeniu rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - część oświatowa (SO) składasię z kwoty bazowej (SOA), kwoty uzupełniającej (SOB) i kwotyna zadania pozaszkolne (SOC):
\( SO = SOA + SOB + SOC \)
gdzie znaczenie poszczególnych symboli jest następujące:
1)
SO - część oświatowa, poodliczeniu rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego;
2)
SOA - kwota bazowa części oświatowej według finansowego standardu A podziału części oświatowej narealizację zadań szkolnych;
3)
SOB - kwota uzupełniająca części oświatowej wedługwag P zwiększających finansowy standard A narealizację zadań szkolnych;
4)
SOC - kwota części oświatowejna realizację zadań pozaszkolnych.
2.
Dla każdej jednostki samorządu terytorialnego będącej organem prowadzącymlub dotującym szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne oraz placówki funkcjonujące w systemie oświaty ustalasię przeliczeniową liczbę uczniów ogółem (Up) w bazowym roku szkolnym, według wzoru:
\( Up = \sum\limits_{i = 1}^N {Up,i} = \sum\limits_{i = 1}^N {[(Ur,i + Uu,i + Uz,i) \cdot D_i ]} \)
gdzie znaczenie poszczególnych symboli jest następujące:
1)
Up - przeliczeniowa liczba uczniów ogółem;
2)
Up,i - przeliczeniowa liczba uczniów w i-tejjednostce samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem indeksu i = 1 - 2.479 dlagmin (w tymdla miastna prawach powiatu w zakresie wykonywanych zadań gminy), i = 2.480 - 2.545 dlamiastna prawach powiatu, i = 2.546 - 2.859 dla pozostałych powiatów, i = 2.860 - 2.875 dlasamorządów województw, w bazowym roku szkolnym;
3)
Ur,i - statystyczna liczba uczniów w i-tejjednostce samorządu terytorialnego, ustalona napodstawie danych systemu informacji oświatowejdla bazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r., obliczana według wzoru:
\( Ur,i = S_{a,i} + 0,7 \cdot S_{b,i} + 0,35 \cdot S_{c,i} \)
gdzie:
Sa,i
- oznacza liczbę uczniów szkół publicznych i niepublicznychdla dzieci i młodzieży, a także słuchaczy zakładów kształcenia nauczycieli oraz kolegiów pracowników służb społecznych, które prowadzą kształcenie w systemie dziennym, w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Sb,i
- oznacza liczbę uczniów szkół publicznychdla dorosłych, a także słuchaczy zakładów kształcenia nauczycieli oraz kolegiów pracowników służb społecznych, które prowadzą kształcenie w systemie wieczorowymlub zaocznym, w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Sc,i
- oznacza liczbę uczniów szkół niepublicznychdla dorosłych w i-tejjednostce samorządu terytorialnego;
indeks i = 1 - 2.875;
4)
Uu,i - uzupełniająca liczba uczniów w bazowym roku szkolnym w zakresie zadań szkolnych, obliczana według wzoru:
\(
Uu,i = P_1 \cdot N_{1,i} + P_2 \cdot N_{2,i} + ... + P_{31} \cdot N_{31,i} \)
gdzie:
•
-
P1 do P31 oznaczają wagi,
•
-
N1 do N31 oznaczają przypisane wagom liczebności uczniów w jednostce samorządu terytorialnego z indeksem i = 1 - 2.875,
określone następująco:
P1 = 0,38
dlauczniów szkół podstawowych i gimnazjówdla dzieci i młodzieży zlokalizowanych naterenach wiejskichlub w miastachdo 5000 mieszkańców - N1,i ,
P2 = 1,40
dlauczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (napodstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia) orazdla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii -wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzynie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia - N2,i ,
P3 = 2,90
dlauczniów niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z zaburzeniami psychicznymi -wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (napodstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia) - N 3,i ,
P4 = 3,60
dlauczniów niesłyszących, słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lubznacznym (napodstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia) - N4,i ,
P5 = 9,50
dladzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolnylub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych
organizowanych przez szkoły podstawowe i gimnazja, dlauczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera (napodstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia) - N5,i ,
P6 = 0,80
dodatkowodla niepełnosprawnych uczniów w oddziałach integracyjnych w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych (napodstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia) - N6,i ,
P7 = 0,082
dlauczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych (z wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I stopnia) - N7,i ,
P8 = 0,19
dlasłuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tymna realizację praktycznej nauki zawodu, a takżedla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających dopracydla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanymlub znacznym orazdla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi (waganie obejmuje uczniów szkół artystycznych) - N8,i ,
P9 = 0,20
dlauczniów oddziałów i szkółdla mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującejsię językiem regionalnym, dlauczniów pochodzenia romskiego, dlaktórych szkoła podejmuje dodatkowe zadania edukacyjne, a takżedla uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia; dotyczy szkół podstawowych, w którychłączna liczba uczniów korzystających z zajęćdla mniejszości narodowejlub etnicznej, społeczności posługującejsię językiem regionalnym, uczniów pochodzenia romskiegolub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia, jest wyższaniż 84, oraz gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, w którychłączna liczba
uczniów korzystających z zajęćdla mniejszości narodowejlub etnicznej, społeczności posługującejsię językiem regionalnym, uczniów pochodzenia romskiegolub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia, jest wyższaniż 42 - N9,i ,
P10 = 1,50
dlauczniów oddziałów i szkółdla mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującejsię językiem regionalnym, dlauczniów pochodzenia romskiego, dlaktórych szkoła podejmuje dodatkowe zadania edukacyjne, a takżedla uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia; dotyczy szkół podstawowych, w którychłączna liczba uczniów korzystających z zajęćdla mniejszości narodowejlub etnicznej, społeczności posługującejsię językiem regionalnym, uczniów pochodzenia romskiegolub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia, nieprzekracza 60, oraz gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, w którychłączna liczba uczniów korzystających z zajęćdla mniejszości narodowejlub etnicznej, społeczności posługującejsię językiem regionalnym, uczniów pochodzenia romskiegolub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia, nieprzekracza 30 - N10,i ,
P11 = 1,10
dlauczniów oddziałów i szkółdla mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującejsię językiem regionalnym, dlauczniów pochodzenia romskiego, dlaktórych szkoła podejmuje dodatkowe zadania edukacyjne, a takżedla uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia; dotyczy szkół podstawowych, w
którychłączna liczba uczniów korzystających z zajęćdla mniejszości narodowejlub etnicznej, społeczności posługującejsię językiem regionalnym, uczniów pochodzenia romskiegolub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia, jest wyższaniż 60 i nieprzekracza 84, oraz gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, w którychłączna liczba uczniów korzystających z zajęćdla mniejszości narodowejlub etnicznej, społeczności posługującejsię językiem regionalnym, uczniów pochodzenia romskiegolub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia, jest wyższaniż 30 i nieprzekracza 42 - N11,i ,
P12 = 0,40
dlauczniów oddziałów i szkół z nauczaniem w języku mniejszości narodowejlub mniejszości etnicznej bądź w języku regionalnym orazdla uczniów oddziałów i szkół, w których zajęcia edukacyjne prowadzonesą w dwóch językach: polskim oraz języku mniejszości lubjęzyku regionalnym, będącym drugim językiem nauczania-N12,i ,
P13 = 0,20
dlauczniów oddziałów sportowych - N13,i ,
P14 = 1,00
dlauczniów oddziałów mistrzostwa sportowego - N14,i ,
P15 = 1,00
dlauczniów kształcącychsię w zawodach medycznych (waga P15 wykluczasię z wagą P8 ) - N15,i ,
P16 = 1,01
dlauczniów szkół muzycznych I stopnia - N16,i ,
P17 = 1,70
dlauczniów szkół muzycznych II stopnia - N17,i ,
P18 = 2,01
dlauczniów ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia - N18,i ,
P19 = 3,36
dlauczniów ogólnokształcących szkół muzycznych II stopnia - N19,i ,
P20 = 0,92
dlauczniów liceów plastycznych - N20,i ,
P21 = 1,35
dlauczniów ogólnokształcących szkół sztuk pięknych - N21,i ,
P22 = 3,42
dlauczniów szkół baletowych - N22,i ,
P23 = 1,00
dlasłuchaczy zakładów kształcenia nauczycieli (waga P23 wykluczasię z wagą P8 ) - N23,i ,
P24 = 1,00
dlauczniów oddziałów specjalnych, szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych - zorganizowanych w podmiotach leczniczych - N24,i ,
P25 = 1,84
dlawychowanków specjalnych zespołów pozalekcyjnych zajęć wychowawczychlub grup wychowawczych prowadzonych w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych - zorganizowanych w podmiotach leczniczych - N25,i ,
P26 = 0,60
dlauczniów oddziałów terapeutycznych w szkołach ogólnodostępnychlub integracyjnych - N26,i ,
P27 = 0,17
dlauczniów oddziałów dwujęzycznych (waga P27 wykluczasię z wagami: P9 , P10 , P11 , P12 ) - N27,i ,
P28 = 0,04
dlauczniów gimnazjówdla dzieci i młodzieży - N28,i ,
P29 = 3,00
dlauczniów szkół kształcących w zawodach podstawowych dlażeglugi morskiej i śródlądowej
realizujących w procesie kształcenia postanowienia Międzynarodowej konwencji o wymaganiach
w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania imświadectw oraz pełnienia wacht, 1978,
sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201, z
1999 r. Nr 30, poz. 286 oraz z 2013 r. poz.
1092) i posiadających certyfikat uznania
procesu kształcenia uzyskany zgodnie z odrębnymi przepisami (waga P29 wykluczasię z wagą P8 ) - N29,i ,
P30 = 0,68
dlauczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych organizowanych przez szkoły i placówki (waganie obejmuje uczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych prowadzonych przez placówki prowadzone przez osoby prawne inneniż jednostki samorządu terytorialnego lubprzez osoby fizyczne) - N30,i ,
P31 = 0,03
dlauczniów pierwszych klas szkół podstawowychdla dzieci i młodzieży oraz ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia -N31,i ;
5)
Uz,i - przeliczeniowa liczba wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionychlub korzystających w bazowym roku szkolnym, w zakresie zadań pozaszkolnych, obliczana według wzoru:
\( Uz,i = P_32 \cdot N_{32,i} + P_33 \cdot N_{33,i} + ... + P_{45} \cdot N_{45,i}
\)
gdzie:
•
-
P32 do P45 oznaczają wagi,
•
-
N32 do N45 oznaczają przypisane wagom liczebności uczniów w jednostce samorządu terytorialnego z indeksem i = 1 -2.875,
określone następująco:
P32 = 4,000
dladzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznymlub głębokim - objętych wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego (napodstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia) orazdla dzieci w przedszkolach specjalnych i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych specjalnych zorganizowanych w podmiotach leczniczych - N32,i ,
P33 = 1,500
dlawychowanków internatów i burs - N33,i ,
P34 = 0,500
dodatkowodla wychowanków internatów i burs, będących uczniami szkół specjalnych - N34,i ,
P35 = 3,640
dlawychowanków internatów szkół artystycznych - N35,i ,
P36 = 6,300
dlakorzystających z domów wczasów dziecięcych - N36,i ,
P37 = 6,500
dlawychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P37 wykluczasię z wagami P33 i P34 ) - N37,i ,
P38 = 11,000
dlawychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P38 wykluczasię z wagami P33 i P34 ) - N38,i ,
P39 = 1,500
dlawychowanków młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzynie korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach - N39,i ,
P40 = 9,500
dlawychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych orazdla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, będących wychowankami przedszkoli, oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkołach
podstawowych, a także innych form wychowania przedszkolnego (napodstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia) - N40,i ,
P41 = 0,020
dlakorzystającychze szkolnych schronisk młodzieżowych według rzeczywistej liczby miejsc i liczby miesięcyich użytkowania-N41,i ,
P42 = 0,840
dladzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach podstawowych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych, poradniach psychologiczno-pedagogicznych (napodstawie opinii, o których mowa w art. 71 b ust. 3 i 3a ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia) - N42,i ,
P43 = 0,001
dlaplacówek realizujących zadania pozaszkolne według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach prowadzonychlub dotowanych przez i-tągminę - N43,i ,
P44 = 0,030
dlaplacówek realizujących zadania pozaszkolne, w tymumożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych naterenie i-tego powiatu i prowadzonychlub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego - N44i ,
P45 = 0,008
dlaplacówek realizujących zadania pozaszkolne według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanychna terenie i-tego województwa i prowadzonychlub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego - N45,i ;
6)
Di - wskaźnik korygującydla i-tejjednostki samorządu terytorialnego, obliczany według wzorów:
\( D_i = W_r + (1 - W_r ) \cdot W_{a,i} ,gdy(W_r + (1 - W_r ) \cdot W_{a,i} ) \ge 0,87 \)
albo
Di = 0,87
gdzie:
Wr
- średnidla kraju wskaźnik wydatków rzeczowych oraz wydatków płacowychdla pracowników administracji i obsługi, wynoszący jednoliciedla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego 0,2,
Wa,i
- płacowy wskaźnik struktury zatrudnienia nauczycieli w szkołach i placówkach, dla
§ 1 ust. 1 rozporządzenia) - N42,i ,
P43 = 0,001
dlaplacówek realizujących zadania pozaszkolne według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach prowadzonychlub dotowanych przez i-tągminę - N43,i ,
P44 = 0,030
dlaplacówek realizujących zadania pozaszkolne, w tymumożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych naterenie i-tego powiatu i prowadzonychlub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego - N44i ,
P45 = 0,008
dlaplacówek realizujących zadania pozaszkolne według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanychna terenie i-tego województwa i prowadzonychlub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego - N45,i ;
6)
Di - wskaźnik korygującydla i-tejjednostki samorządu terytorialnego, obliczany według wzorów:
\( D_i = W_r + (1 - W_r ) \cdot W_{a,i} ,gdy(W_r + (1 - W_r ) \cdot W_{a,i} ) \ge 0,87 \)
albo
Di = 0,87
gdzie:
Wr
- średnidla kraju wskaźnik wydatków rzeczowych oraz wydatków płacowychdla pracowników administracji i obsługi, wynoszący jednoliciedla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego 0,2,
Wa,i
- płacowy wskaźnik struktury zatrudnienia nauczycieli w szkołach i placówkach, dla których organem prowadzącym jest i-tajednostka samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zwiększonych wydatków z tytułu zatrudnienia nauczycielina terenach wiejskichlub w miastachdo 5000 mieszkańców, obliczany według wzoru:
\( W_{a,i} = {{P_{ks} \cdot W_{s,i} + P_{kk} \cdot W_{k,i} + P_{km} \cdot W_{m,i} + P_{kd} \cdot W_{d,i} + } \over {P_{ks} \cdot W_{s,k} + P_{kk} \cdot W_{k,k} + P_{km} \cdot W_{m,k} + P_{kd} \cdot W_{d,k} }}\left( {1 + R \cdot {{L_{w,i} } \over {L_i }}} \right) \)
gdzie:
•
-
Pks - średnie wynagrodzenie nauczyciela stażysty,
•
-
Pkk - średnie wynagrodzenie nauczyciela kontraktowego,
•
-
Pkm - średnie wynagrodzenie nauczyciela mianowanego,
•
-
Pkd - średnie wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego,
których organem prowadzącym jest i-tajednostka samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zwiększonych wydatków z tytułu zatrudnienia nauczycielina terenach wiejskichlub w miastachdo 5000 mieszkańców, obliczany według wzoru:
\( W_{a,i} = {{P_{ks} \cdot W_{s,i} + P_{kk} \cdot W_{k,i} + P_{km} \cdot W_{m,i} + P_{kd} \cdot W_{d,i} + } \over {P_{ks} \cdot W_{s,k} + P_{kk} \cdot W_{k,k} + P_{km} \cdot W_{m,k} + P_{kd} \cdot W_{d,k} }}\left( {1 + R \cdot {{L_{w,i} } \over {L_i }}} \right) \)
gdzie:
•
-
Pks - średnie wynagrodzenie nauczyciela stażysty,
•
-
Pkk - średnie wynagrodzenie nauczyciela kontraktowego,
•
-
Pkm - średnie wynagrodzenie nauczyciela mianowanego,
•
-
Pkd - średnie wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego,
określone zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia;
Ws,i
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli stażystów w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Wk,i
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli kontraktowych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Wm,i
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli mianowanych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Wd,i
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli dyplomowanych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Ws,k
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli stażystów w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w kraju,
Wk,k
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli kontraktowych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w kraju,
Wm,k
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli mianowanych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w kraju,
Wd,k
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli dyplomowanych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w kraju,
R
określone zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia;
Ws,i
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli stażystów w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Wk,i
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli kontraktowych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Wm,i
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli mianowanych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Wd,i
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli dyplomowanych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w i-tejjednostce samorządu terytorialnego,
Ws,k
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli stażystów w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w kraju,
Wk,k
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli kontraktowych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w kraju,
Wm,k
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli mianowanych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w kraju,
Wd,k
- wskaźnik określający udział liczby etatów nauczycieli dyplomowanych w ogólnej liczbie etatów nauczycieli w kraju,
R
- waga z tytułu zatrudnienia nauczycieli w szkołachlub placówkach zlokalizowanych naterenach wiejskichlub w miastachdo 5000 mieszkańców, uwzględniająca zwiększone wydatki z tytułu wypłacanych dodatków, o których mowa w art. 54 ust. 3 i 5 ustawy wymienionej w § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia - wynosząca jednoliciedla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego 0,12,
LW,i
- łączna liczba uczniów szkół zlokalizowanychna terenach wiejskichlub w miastach do 5000 mieszkańców w i-tejjednostce samorządu terytorialnego, ustalonana podstawie danych systemu informacji oświatowejdla bazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r.,
Li
- łączna liczba uczniów szkół w i-tejjednostce samorządu terytorialnego, ustalona
- waga z tytułu zatrudnienia nauczycieli w szkołachlub placówkach zlokalizowanych naterenach wiejskichlub w miastachdo 5000 mieszkańców, uwzględniająca zwiększone wydatki z tytułu wypłacanych dodatków, o których mowa w art. 54 ust. 3 i 5 ustawy wymienionej w § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia - wynosząca jednoliciedla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego 0,12,
LW,i
- łączna liczba uczniów szkół zlokalizowanychna terenach wiejskichlub w miastach do 5000 mieszkańców w i-tejjednostce samorządu terytorialnego, ustalonana podstawie danych systemu informacji oświatowejdla bazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r.,
Li
- łączna liczba uczniów szkół w i-tejjednostce samorządu terytorialnego, ustalona napodstawie danych systemu informacji oświatowejdla bazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r.
3.
Finansowy standard A podziału części oświatowejna ucznia przeliczeniowego określa sięwedług wzoru:
\( A = {{SO} \over {Up}} \)
Finansowy standard A stanowi kalkulacyjną kwotę jednostkowąna ucznia przeliczeniowego, używanądla ustalenia kwot SOA, SOB i SOC należnej jednostce samorządu terytorialnego części oświatowej SO. Finansowy standard A ustalasię napodstawie danych bazowego roku szkolnego.
3.
Finansowy standard A podziału części oświatowejna ucznia przeliczeniowego określa sięwedług wzoru:
\( A = {{SO} \over {Up}} \)
Finansowy standard A stanowi kalkulacyjną kwotę jednostkowąna ucznia przeliczeniowego, używanądla ustalenia kwot SOA, SOB i SOC należnej jednostce samorządu terytorialnego części oświatowej SO. Finansowy standard A ustalasię napodstawie danych bazowego roku szkolnego.
4.
Kwota bazowa SOA części oświatowej jest ustalanadla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego prowadzącychlub dotujących szkoły, według wzoru:
\( SOA = \sum\limits_{i = 1}^N {SOAi} = \sum\limits_{i = 1}^N {[A \cdot (Ur,i \cdot D_i )]} \)
gdzie Ur,i jest ustalane w sposób określony w ust. 2.
4.
Kwota bazowa SOA części oświatowej jest ustalanadla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego prowadzącychlub dotujących szkoły, według wzoru:
\( SOA = \sum\limits_{i = 1}^N {SOAi} = \sum\limits_{i = 1}^N {[A \cdot (Ur,i \cdot D_i )]} \)
gdzie Ur,i jest ustalane w sposób określony w ust. 2.
5.
Kwota uzupełniającasob części oświatowej jest ustalanadla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego prowadzącychlub dotujących szkoły, według wzoru:
\( SOB = \sum\limits_{i = 1}^N {SOBi} = \sum\limits_{i = 1}^N {[A \cdot (Uu,i \cdot D_i )]} \)
gdzie Uu,i jest ustalane w sposób określony w ust. 2.
5.
Kwota uzupełniającasob części oświatowej jest ustalanadla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego prowadzącychlub dotujących szkoły, według wzoru:
\( SOB = \sum\limits_{i = 1}^N {SOBi} = \sum\limits_{i = 1}^N {[A \cdot (Uu,i \cdot D_i )]} \)
gdzie Uu,i jest ustalane w sposób określony w ust. 2.
6.
Kwotasoc części oświatowejna zadania pozaszkolne jest ustalanadla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego według przeliczeniowej liczby zadań Uz,i w relacji dofinansowego standardu a podziału części oświatowejna ucznia, według wzoru:
\( SOC = \sum\limits_{i = 1}^N {SOCi} = \sum\limits_{i = 1}^N {[A \cdot (Uz,i \cdot D_i )]} \)
gdzie Uz,i jest ustalane w sposób określony w ust. 2.
6.
Kwotasoc części oświatowejna zadania pozaszkolne jest ustalanadla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego według przeliczeniowej liczby zadań Uz,i w relacji dofinansowego standardu a podziału części oświatowejna ucznia, według wzoru:
\( SOC = \sum\limits_{i = 1}^N {SOCi} = \sum\limits_{i = 1}^N {[A \cdot (Uz,i \cdot D_i )]} \)
gdzie Uz,i jest ustalane w sposób określony w ust. 2.
7.
Całkowita kwota części oświatowejdla jednostek samorządu terytorialnego, poodliczeniu rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, wynosi:
\( SO = \sum\limits_{i = 1}^N {SOi} = \sum\limits_{i = 1}^N {(SOAi + SOBi + SOCi)} \)
7.
Całkowita kwota części oświatowejdla jednostek samorządu terytorialnego, poodliczeniu rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, wynosi:
\( SO = \sum\limits_{i = 1}^N {SOi} = \sum\limits_{i = 1}^N {(SOAi + SOBi + SOCi)} \)
8.
Przy obliczaniu określonych w ust. 2 liczebności Sa,i , n1,i n18,i , n43,i , n44,i , n45,i , Lw,i , Li liczbę uczniów szkół podstawowychdla dzieci i młodzieży oraz liczbę uczniów ogólnokształcących szkół muzycznych i stopnia, ustalonąna podstawie danych systemu informacji oświatowej dlabazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r., zwiększasię o 3,1%.
8.
Przy obliczaniu określonych w ust. 2 liczebności Sa,i , n1,i n18,i , n43,i , n44,i , n45,i , Lw,i , Li liczbę uczniów szkół podstawowychdla dzieci i młodzieży oraz liczbę uczniów ogólnokształcących szkół muzycznych i stopnia, ustalonąna podstawie danych systemu informacji oświatowej dlabazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r., zwiększasię o 3,1%.
9.
Przy obliczaniu określonej w ust. 2 liczebności n31,i liczbę uczniów klas pierwszych szkół podstawowychdla dzieci i młodzieży oraz ogólnokształcących szkół muzycznych i stopnia, ustalonąna podstawie danych systemu informacji oświatowej dlabazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r., zwiększasię o 50%.
9.
Przy obliczaniu określonej w ust. 2 liczebności n31,i liczbę uczniów klas pierwszych szkół podstawowychdla dzieci i młodzieży oraz ogólnokształcących szkół muzycznych i stopnia, ustalonąna podstawie danych systemu informacji oświatowej dlabazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r., zwiększasię o 50%.
10.
Określona w ust. 2 statystyczna liczba uczniów (Ur,i) łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów (Uu,i), a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionychlub korzystających w zakresie zadań pozaszkolnych (Uz,i), podlegają weryfikacji doaktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowejdla bazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej (SOi). Dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowoze sprzężonymi niepełnosprawnościami spełniających obowiązek szkolnylub obowiązek nauki poza szkołą - w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym - niewliczasię doliczebności uczniów N5,i przeliczanej wagą P5 .
10.
Określona w ust. 2 statystyczna liczba uczniów (Ur,i) łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów (Uu,i), a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionychlub korzystających w zakresie zadań pozaszkolnych (Uz,i), podlegają weryfikacji doaktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowejdla bazowego roku szkolnego według stanuna dzień 30 września 2013 r. i dzień 10 października 2013 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej (SOi). Dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowoze sprzężonymi niepełnosprawnościami spełniających obowiązek szkolnylub obowiązek nauki poza szkołą - w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym - niewliczasię doliczebności uczniów N5,i przeliczanej wagą P5 .
11.
Środki z korekty wymienionej w ust. 10 sąrozliczane w ramach rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Pokaż całość
11.
Środki z korekty wymienionej w ust. 10 sąrozliczane w ramach rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Pokaż całość